“สัปปายะ ธรรมสถาน” ศูนย์การเรียนรู้มหาวิชชาลัยธรรมะ อาศรมพอเพียงภิรมย์ฯ …………………………………………..

อารมณ์สบายเป็นสิ่งสำคัญที่เกื้อกูลต่อการเข้าถึงธรรม

ความสบายที่ส่งผลต่ออารมณ์ของเรา ทำให้การปฏิบัติธรรมก้าวหน้าได้

เรียกว่า สัปปายะ 

ได้แก่...

อาวาสเป็นที่สบาย : ผู้ปฏิบัติไปอยู่ที่นั้นแล้วมีจิตตั้งมั่นยิ่งขึ้น สถานที่เหมาะแก่การปฏิบัติธรรม สะอาดและเป็นระเบียบ

โคจรเป็นที่สบาย : การได้ไปในที่ที่รู้สึกใจสบาย เช่น วัด เป็นต้น แต่ในสถานการณ์โรคระบาดไปไหนไม่ได้ ก็ลองทำที่พักให้เหมาะสมแก่การปฏิบัติธรรม หรือเข้าซูมมานั่งสมาธิ ฟังธรรมกัน

ถ้อยคำเป็นที่สบาย : พูดด้วยถ้อยคำที่ทำให้ใจผ่องใส เช่น เรื่องบุญกุศลหรือสวดมนต์ หลีกเลี่ยงการพูดคุยที่ทำให้ใจเศร้าหมอง ใจเร่าร้อน

บุคคลเป็นที่สบาย : คนที่อยู่ล้อมแวดเป็นคนที่ทำให้จิตใจของเราสบาย

โภชนะเป็นที่สบาย : อาหารที่ทำให้จิตใจชุ่มชื่น มีรสชาติพอดี กินให้อิ่มพอดี

อากาศเป็นที่สบาย : อากาศที่พอดีกับความชอบของตัวเอง สดชื่นถ่ายเทสะดวก

อิริยาบถเป็นที่สบาย : ยืน เดิน นั่ง นอน ให้เรารู้สึกสบาย ถ้ายังไม่สบายให้ปรับท่าทางใหม่ เริ่มต้นใหม่ อย่าทนทำเพราะความเสียดาย

ในสมัยพุทธกาลมีตัวอย่างของการบรรลุธรรม เพราะได้สัปปายะเป็นที่สบาย ดังนี้

สมัยนั้น ภิกษุกลุ่มหนึ่งไปจำพรรษาที่หมู่บ้านมาติกะ มีมารดาของหัวหน้าหมู่บ้านนั้นเรียกว่า มาติกะมาตา เป็นโยมอุปัฏฐาก วันหนึ่งนางมาติกะมาตาได้ฟังธรรมเรื่อง สมณธรรม จากพระภิกษุกลุ่มนี้ มีจิตสงบตั้งมั่นจึงบรรลุอนาคามิผลและได้อภิญญา สามารถล่วงรู้วาระจิตผู้อื่นได้

ต่อมานางมาติกะมาตาตรวจดูก็พบว่าพระภิกษุกลุ่มนี้ยังไม่บรรลุธรรมใดใดเลย จึงพิจารณาว่าท่านยังขาดสัปปายะในเรื่องใด ก็รู้ว่าโภชนะของพวกท่านนั้นยังไม่เป็นที่สบาย นางจึงตรวจดูอีกว่าอาหารใดจะเป็นที่สบายแก่เหล่าพระคุณเจ้าแล้วปรุงไปถวาย

ภิกษุเหล่านั้นได้ฉันภัตตาหารที่เหมาะแก่จริตของตน ก็มีเรี่ยวแรงกำลัง จิตสงบตั้งมั่น เมื่อปฏิบัติธรรมก็บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ได้ทั้งหมด

 จะเห็นว่าความสบายมีผลต่อการเข้าถึงธรรม แต่ความสบายต้องคู่กับสติ ความสบายที่กล่าวถึงนั้นไม่ใช่การติดอยู่ในกามสุข แต่เป็นเนกขัมมะสุข คือ ความสบายที่จะเกื้อหนุนต่อการบรรลุธรรม เพราะสิ่งแวดล้อมมีความพอดี จึงเกิดความพึงพอใจต่อสภาวการณ์ที่เป็นอยู่ ทำให้นำเอาสติกลับมาอยู่ในตัวอย่างสบายๆ

พรรษานี้อยากให้ทุกคนนำใจมาอยู่ในตัว คือ มีสติทุกอิริยาบถ เมื่อความสบายมาคู่กับสติเราก็จะสมหวัง หยุดใจไว้ที่กลางกายได้ เข้าถึงธรรมได้อย่างง่ายๆ เป็นพรรษาแห่งการบรรลุธรรมของทุกคน