“จุดประกายแนวคิดการพัฒนานวัตกรชุมชน”

………………………………………………

28 ธันวาคม 2566 : ช่วงสายๆ หลังเสร็จภัตกิจเช้า คณาจารย์ และคณะ (ดร.พระครูฯ อาจารย์ ดร.ดำ อาจารย์ ดร.อิง พี่ตุ้ม พี่หนานรัน พี่หนานจันทร์ พี่สมศักดิ์ พี่สมชาย) ลุยสนามตรวจตราสถานที่โดยรอบๆ พื้นที่ธรรมสถานที่กำลังจะมีแนวนโยบายในการยกระดับ เพื่ออำนวยประโยชน์สู่สาธารณชน ทั้งยกระดับการพัฒนาศักยภาพบุคลากร ให้เป็นนวัตกรชุมชน และยกระดับพื้นที่เพื่อรองรับความเป็นนวัตกรชุมชน การพัฒนาที่จะทำให้มีขีดความสามารถ ต้องพัฒนาไปพร้อมๆกัน คือ พัฒนาที่(สถานที่ให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ที่ครบวงจร อำนวยประโยชน์ด้านต่างๆ อาทิ สาธารณูปโภคพื้นฐาน แปลงสาธิต ที่พัก ที่อบรมเป็นต้น) พัฒนาทีม(สร้างบุคลากร ให้เป็นนักจัดการขุมชนให้มีศักยภาพ ความรู้ ความสามารถ รู้ เข้าถึง เข้าใจ พัฒนา คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น ) และพัฒนาทุน (ทรัพยากรที่จะสนับสนุนการนกระดับนวัตกรชุมชน อาทิ งบประมาณ วิชาการ ผู้เชี่ยวชาฃาญ เทคโนโลยี เป็นต้น) ………………………………………………… (1) สร้างนวัตกรชุมชน เพื่อตอบโจทย์แนวคิดโครงการสร้างกระบวนการทางปัญญาพัฒนาเด็ก เยาวชน และครอบครัวต้นแบบ เพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืนตามศาสตร์พระราชา” : สวนผักสร้างสรรค์ พื้นที่สร้างสุข ปลอดอบายมุขและการพนัน ณ ศูนย์การเรียนรู้มูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ อาศรมพอเพียงภิรมย์ ชุมชนบ้านหัวโกรก ตำบลพญาเย็น อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ………………………………………. “สวนผักสร้างสรรค์ พื้นที่สร้างสุข

ปลอดอบายมุขและการพนัน”

……………………………………….

๑) สวนผักเพื่อยกระดับการพึ่งตนเองด้านอาหารและพึ่งตนเองด้านอื่นๆ มุ่งเน้นสร้างพื้นที่อาหารปลอดภัย ยกระดับการพึ่งตนเองด้านอาหารของคนในพื้นที่และการพึ่งตนเองด้านอื่นๆ ส่งเสริมการปลูกผักปลอดสาร สร้างอาหารปลอดภัย กินทุกอย่างที่ปลูกและปลูกทุกอย่างที่กิน ทำงานด้วยความรื่นรมย์ มีสติ มีเพื่อน มีงาน มีเงิน และมีเงื่อนไข

๒) สวนผักเพื่อการบำบัด ต้องการพัฒนาและสนับสนุนให้เกิดพื้นที่สวนผักเพื่อการบำบัดเยียวยาทั้งในด้าน ร่างกายและจิตใจ โดยใช้พื้นที่สวนผัก/กิจกรรมการปลูกผักเป็นเครื่องมือ ร่วมกับกระบวนการ/กิจกรรมการบำบัดสำหรับกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ อาทิ ผู้ติดยาเสพติด ติดการพนัน กลุ่มด้อยโอกาส ถึงบุคคลทั่วไปที่ต้องการพื้นที่สำหรับการพักผ่อน ผ่อนคลายจากความเครียด ความวิตกกังวล และปัญหาอื่นๆที่ต้องเผชิญ

๓) สวนผักเพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชน มุ่งเน้นขยายการเรียนรู้ไปยังโรงเรียน สถานศึกษา กลุ่มคนหรือองค์กรทำงานด้านเด็กและเยาวชนที่ต้องการนำเรื่องการปลูกผัก/สวนผักไปเชื่อมโยงกับการสร้างกระบวนการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชนที่มากไปกว่าการสอนให้เด็กและเยาวชนปลูกผักเป็นหรือการมีอาหาร ปลอดภัย แต่ใช้กิจกรรมของสวนผักเป็นเครื่องมือให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้เรื่องราวของธรรมชาติ ที่มาอาหาร ทักษะการทำเกษตร การเรียนรู้ที่จะทำอะไรด้วยตนเองโดยเริ่มจากการปลูกผัก และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ตลอดจนบูรณาการกิจกรรมเข้าไปสู่หลักสูตรการเรียนการสอนของโรงเรียน และร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันให้เกิดการนำกระบวนการ/หลักสูตรเหล่านี้ ขยายไปยังโรงเรียน สถานศึกษา หรือองค์กรอื่นๆเพิ่มมากขึ้น

๔) สวนผักเพื่อการสร้างพื้นที่ความสัมพันธ์รูปแบบใหม่ของสังคม เป็นการเปิดโอกาสให้กลุ่มคน ชุมชน องค์กรหรือหน่วยงานที่สนใจรวมกลุ่มกันปลูกผักแบบไม่ใช้สารเคมีใดๆที่นอกจาก จะมีผักสำหรับการบริโภคและแบ่งปันแล้ว จะต้องเชื่อมโยงการใช้ประโยชน์พื้นที่ดังกล่าวเป็นเครื่องมือสำหรับการทำ กิจกรรมสำหรับการสร้างความสัมพันธ์ หรือวิถีชีวิตทางเลือกอื่นๆของคนเมือง เช่น เป็นพื้นที่ของการพบปะ พูดคุย กิจกรรมสันทนาการสำหรับคนเมือง,เป็นพื้นที่ของการแลกเปลี่ยน แบ่งปันผลผลิต ความรู้ เทคนิคต่างๆ หรือการทำประโยชน์เพื่อผู้อื่น,พื้นที่การสร้างความสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อม เช่น การจัดการขยะในเมืองเพื่อหมุนเวียนมาใช้ในแปลงผัก,ลดการใช้สิ่งของหรือวิถี ชีวิตที่ทำลายสิ่งแวดล้อม เช่น ลดการใช้พลังงาน ลดการปล่อยก๊าซ ลดการบริโภคที่ไม่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เป็นต้น

……………………………………………..

(2) สร้างนวัตกรชุมชน เพื่อตอบโจทย์แนวคิดโครงการยกระดับศูนย์การเรียนรู้มูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ อาศรมพอเพียงภิรมย์ฯ

………………………………………….

การพัฒนาศักยภาพเด็ก เยาวชน และครอบครัวต้นแบบ เพื่อการพึ่งพาตนเองตามศาสตร์พระราชา บนฐานของธรรมะตามหลักภูมิธรรมขั้นพื้นฐาน 12 ประการ ของศูนย์การเรียนรู้มหาวิชชาลัยธรรมะ อาศรมพอเพียงภิรมย์ฯ ได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2553 โดยความร่วมมือขององค์กรภาคีเครือข่ายต่างๆ จำนวนมาก มีกิจกรรมสร้างสรรค์ทางสังคมมากมายอาทิ ส่งเสริมการปฏิบัติธรรม การเรียนรู้สัมมาชีพกินทุกอย่างที่ปลูกและปลูกทุกอย่างที่กิน แปรรูปสมุนไพรและผักพื้นบ้าน ค่ายอบรมความรู้สิ่งแวดล้อม สวนผักสร้างสรรค์ สวนธรรมสร้างสุข ปลอดอบายมุขและการพนัน และกิจกรรมอื่นๆจำนวนมาก

…………………………………………….

มีคนบอกว่าท่านจะทำการสิ่งใด “ให้คิดใหญ่ๆๆเข้าไว้” แต่ละครั้งแต่ละคราวงานเราก็ไม่เล็กเลย การคิดใหญ่ไม่ใช่เรื่องยาก การทำใหญ่ก็ไม่ใช่เรื่องยากเช่นเดียวกัน แต่..”มันเหนื่อยแบบสุดๆ” เมื่อมีที่ ก็ต้องมีทีม เมื่อมีทีมก็ต้องมีทุน ที่สำคัญคือ หลักการน้อยๆๆ หลักปฏิบัติเยอะๆ และต้อง ททท. คือ ทำทันที : ภารกิจใหญ่ในทุติยพรรษา(พรรษาที่ 2) : มุ่งยกระดับศูนย์การเรียนรู้มูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ อาศรมพอเพียงภิรมย์ เพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และสังคมแห่งการเรียนรู้ตามแนววิถีพุทธ วิถีธรรม วิถีไทย พื้นที่เราเล็กๆๆ จึงดำเนินการตามหลักจิ๋วแต่แจ๋ว ดำเนินการตามหลักยุทธศาสตร์อาศรมนี้ดีจัง และยุทธศาสตร์สวรรค์บ้านนา เมื่อผู้คนหลงใหลและวุ่นวายกับสังคมยุคใหม่ ภายใต้ความยุ่งเหยิง หลายคนพยายามหลีกเล้นจากสถานการณ์เยี่ยงนี้ จึงดำริสร้างสวรรค์บ้านสวน สวรรค์บ้านนา เป็นการขับเคลื่อนกระบวนทัศน์ที่ให้คนยุคใหม่กลับใจกลับบ้านเกิดตนเอง เพื่อสร้างสรรค์ครอบครัวอบอุ่น เป็นสังคมคุณธรรม สังคมเข้มแข็ง สังคมแห่งความเอื้ออาทรไม่ทอดทิ้งกัน และสังคมแห่งธรรมาธิปไตย

……………………………………….

ใน 2 ไตรมาสแรก จะเป็นไตรมาสแห่งการสร้างสรรค์ (ธันวาคม 2566 - พฤษภาคม 2567) จากวันเพ็ญเดือนสิบสอง (ยี่เป็ง ลอยกระทง) ถึงวันเพ็ญเดือนสาม (มาฆบูชา) สู่วันเพ็ญเดือนหก(วิสาขบูชา) คณะทำงานจักมุ่งสร้างฐานการเรียนรู้ศูนย์การเรียนรู้มูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ อาศรมพอเพียงภิรมย์ เพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และสังคมแห่งการเรียนรู้ตามแนววิถีพุทธ วิถีธรรม วิถีไทย เพื่อเป็นพื้นที่สำหรับสร้างนวัตกรชุมชน ตามรายละเอียดดังต่อไปนี้

…………………………………..

(1) “สวนพิพิธภัณฑ์สิกขาลัย” : เป็นเรือนพักรับรองกึ่งพิพิธภัณฑ์ ที่คุณแม่บัว พงษ์มา อุปถัมภ์การปรับปรุงซ่อมแซม มีห้องพัก ห้องน้ำ ห้องครัว และมุมประดับรูปที่จะประมวลเหตุการณ์สำคัญๆ เพื่อจุดประกายความคิด ความฝันของกัลยาณมิตร เป็นพื้นที่สำหรับรวบรวมผลงาน เกียรติคุณ เกียรติประวัติ เรื่องราวดีๆของคณะกัลยาณมิตร คณะทำงาน สู่สายตาสาธารณชน (2)”สวนมหาวิชชาลัยพุทธาวาส” : เป็นสถานที่ที่พระครูพิศาลธรรมจารี ได้ดำเนินการสร้างเป็นวิหาร ศาลา หอฉัน โรงครัว ลานธรรม ห้องพัก ห้องสมุดหอไตร ห้องน้ำ และสวนหย่อม ภายในสวนนี้มีพรรณไม้นานาพันธุ์ ที่ให้ร่มเงา เป็นสมุนไพรและไม้มงคล ใช้เป็นพื้นที่สำหรับเป็นที่พำนักของพระภิกษุสามเณร และอุบาสกอุบาสิกาผู้มาปฏิบัติศาสนกิจ เป็นสถานที่บำเพ็ญเพียร บำเพ็ญกุศล ทำวัตรเช้า-เย็น เจริญสติภาวนาสาธยายพระไตรปิฏก (3) “สวนศาสตร์พระราชา” : เป็นสวนที่มีพื้นที่ขนาด 1 ไร่ เดิมเป็นซุ้มผัก ค้างฟักแฟง แตงน้ำเต้า ชะอม กล้วย และเหล่าผักปรุงรส อาทิ โหระพา แมงรัก กระเพรา ที่ดำเนินการมาแล้วระยะหนึ่ง จะพัฒนาให้เป็นพื้นที่สำหรับปลูกผักและสมุนไพรพื้นบ้านที่เป็นอาหารและยา ตามหลักการกินทุกอย่างที่ปลูกและปลูกทุกอย่างที่กิน เป็นพื้นที่เรียนรู้ตามศาสตร์พระราชา ปลูกกิน เหลือขาย แบ่งปัน และทำบุญ (4) “สวนปัญญาลานโพธิ” : เป็นลานโพธิ์ขนาดกว้าง ขนาด 1 ไร่ โดยรอบเป็นทิวชะอมแคขาว แคแดง ใจกลางลานปลูกต้นพระศรีมหาโพธิ์ เป็นอนุสรณ์สถานเพื่อรำลึกถึงพระพุทธเจ้า เป็นพื้นที่สำหรับจัดกิจกรรมสร้างสรรค์ทางสังคมบนลานกว้าง สำหรับบำเพ็ญภาวนา เวียนปทักษิณ เป็นลานจอดรถ และลานแสดงนาฏศิลป์ นาฏลีลา (5) “สวนสโมสรสังสรรค์” : บนเนื้อที่ขนาด 1 ไร่ เป็นอาคาร วิหารหอพระ(ปัจจุบันสร้างเป็นอาคารชั่วคราว) อยู่ท่ามกลางป่าสะเดาเยอรมัน ป่ามะพร้าว ป่ากล้วย จะใช้เป็นสถานที่สำหรับประชุมสัมมนาวิชาการ นำเสนอผลงาน จิบน้ำชากาแฟ ห้องอาหาร ห้องสารสนเทศ ห้องสมุด ห้องวิชาการ ห้องประชุม ฯลฯ เพราะเป็นจุดศูนย์กลางพอดี (6) “สวนเวฬุวันวัฒนา” : บนขนาดพื้นที่ 2 ไร่เศษ เป็นป่าไผ่กิมซุง มุ่งให้ร่มรื่น ร่มเย็น และเป็นประโยชน์ต่อสังคม ที่ปลูกขึ้นตามแนวคิดทางธรรม สื่อถึงหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เพื่อให้พุทธศาสนิกชนเรียนรู้และเข้าถึง เป็นพื้นที่สำหรับเจริญสติภาวนา ออกกำลังกาย ฝึกโยคะ เพื่อสงบสติอารมณ์ให้อยู่ในความรื่นรมย์ เป็นพื้นที่แปลงติดกันกับบริเวณสระน้ำ ป่ากล้วย ที่ถึงฤดูน้ำหลาก จะมีน้ำมาก อาจพัฒนาเป็นสวนสระต่อไป (7) “สวนนิทราบริษัท” : ขนาดพื้นที่ราว 4 ไร่ เศษ หมายจะสร้างเป็นเรือนพักรับรอง แบบน๊อคดาว จำนวน 5 หลัง และอาคารที่พักขนาด 5 ห้อง 1 หลัง สำหรับเป็นที่พักของอุบาสกอุบาสิกานักภาวนา และสาธุชนคนใจบุญที่มาร่วมกิจกรรมสร้างสรรค์ เป็นพื้นที่สำหรับพำนักพักผ่อน ของกัลยาณมิตรผู้มาเข้าร่วมกิจกรรมสร้างสรรค์ทางสังคมของศูนย์การเรียนรู้มหาวิชชาลัยธรรมะ ( “สวนสระทัศนา” : เป็นพื้นที่ที่เป็นสระน้ำ ขนาด 1 ไร่ เป็นโซนที่มุ่งสื่อสารถึงหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เป็นพื้นที่สำหรับพิจารณาธรรมะตามหลักภูมิธรรมขั้นพื้นฐาน 12 ประการ หลักไตรสิกขา หลักศีลห้า หลักธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนา