ปาฏิหาริย์แห่งธรรม(ทำ) นวัตกรรมการจัดการชุมชน สู่การสร้าง “ชุมชนนี้ดีจัง”

………………………………….

เมื่อสถานการณ์โลกเปลี่ยน เทคโนโลยีเปลี่ยน สถานการณ์บ้านเมืองก็เปลี่ยนตามอย่างเห็นได้ชัด ส่งผลให้วิถีชีวิต วิถีคิด วิถีทำเปลี่ยนตามด้วย ผู้คนที่จะดำรงอยู่ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงจักต้องเป็นนักพัฒนาที่ทันโลก ทันสมัย ทันเทคโนโลยีการสื่อสาร ต้องดิ้นรนค้นคิด ประดิษฐ์นวัตกรรมการเรียนรู้ใหม่ๆ รวมถึงการพัฒนาตนเอง พัฒนาครอบครัว พัฒนาขุมชน สังคมโดยรวมด้วยวิธีการใหม่ๆ ที่ไม่ซ้ำ มูลนิธิมหาวิชชารับธรรมะ ร่วมกับสาขานวัตกรรมการจัดการชุมชน มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ จัดทำหลักสูตร ใช้หลักสูตรบูรณาการระหว่างการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และสังคมแห่งการเรียนรู้ กับหลักธรรมร่วมสมัย เพื่อพัฒนานวัตกรชุมชนต้นแบบวิถีพุทธ อนึ่ง ในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเจริญพระชนมายุครบ 6 รอบ วัดศรีโสดา พระอารามหลวง ครบ 90 ปี งานพระธรรมจาริกครบ 60 ปี และพระเดชพระคุณพระธรรมวชิรโกศล อายุวัฒนมงคลครบ 90 ปี คณะทำงานมูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ จึงได้จัดทำโครงการตามรอยเบื้องพระยุคลบาท ด้วยความรักและความดี โดยคณะทำงานศูนย์การเรียนรู้มูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ มูลนิธิพระธรรมจาริก ลอสแองเจลิส วัดไทยสุชาดาธรรมจาริกสังฆวิหาร สาขานวัตกรรมการจัดการชุมชน มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ ได้ดำเนินการฐานการเรียนรู้ สืบสานปณิธานความดี ในปีมหามงคล รวม 6 ฐานการเรียนรู้ เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ธรรมบูชา สังฆบูชา และถวายเป็นพระราชกุศล ดังนี้ (1) ฐานเรียนรู้ชุมชนศาสตร์พระราชา โคก หนอง นา โมเดล (2) ฐานเรียนรู้ชุมชนบัณฑิตนักพัฒน์ นวัตกรชุมชนต้นแบบวิถีพุทธ (3) ฐานการเรียนรู้ชุมชนมูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ (4) ฐานการเรียนรู้ชุมชนโพธิศาสตร์สิกขาลัย (5) ฐานการเรียนรู้ชุมชนธรรมจาริกสังฆวิหารโมเดล สังฆกรณียกิจในต่างประเทศ (6) ฐานการเรียนรู้ชุมชนพอเพียงภิรมย์ ตามรอยพระยุคลบาท เพื่อการเฮ็ดอยู่เฮ็ดกิน …………………………………. “ชุมชนนี้ดีจัง : ชมชนต้นแบบวิถัพุทธ”

(1) ชุมชนพอเพียงภิรมย์ (2) ชุมชนวัดไทยสุชาดาธรรมจาริกสังฆวิหาร (3) ชุมชนบ้านพักใจ(ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาทักษะชีวิต) (4) ชุมชนมูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ …………………………………. วัตถุประสงค์

1. เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ประยุกต์สู่การปฏิบัติในรูปแบบศาสตร์พระราชา "โคก หนอง นา โมเดล"

2. เพื่อพัฒนาพื้นที่เรียนรู้ชุมชนต้นแบบศาสตร์พระราชา"โคก หนอง นา โมเดล"

3. เพื่อฟื้นฟูเศรษฐกิจชุมชน “ธรรมธุรกิจ”การสร้างรายได้ให้แก่กลุ่ม ตั้งกองทุนการศึกษา กองทุนอาชีพ กองทุนสวัสดิการ 4. เพื่อเผยแผ่ธรรมะร่วมสมัยตามหลักภูมิธรรมขั้นพื้นฐาน 5.เพื่อสร้างบัณฑิตนักพัฒนา ให้เป็นนวัตกรชุมชนต้นแบบวิถีพุทธ

………………………………….

วิธีการ

1. พัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมค่ายคุณธรรม เพิ่มทักษะระยะสั้น การพัฒนากสิกรรมสู่ระบบเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบศาสตร์พระราชา "โคก หนอง นา โมเดล" ทักษะระยะยาวพัฒนาบัณฑิตต้นแบบ นวัตกรรมการจัดการชุมชน

2. สร้างพื้นที่เรียนรู้ชุมชนต้นแบบ บัณฑิตนักพัฒนานวัตกรชุมชนต้นแบบวิถีพุทธ การพัฒนาคุณภาพชีวิตและพัฒนาพื้นที่ต้นแบบ

3. สร้างงาน สร้างรายได้ให้เก่ เกษตรกรสมาชิก นักศึกษาผู้รับทุนมูลนิธิ บัณฑิตจบใหม่ และอาสาสมัคร

4. พัฒนาและสนับสนุนพื้นที่(ชุมชนต้นแบบ) บัณฑิตนักพัฒนานวัตกรชุมชนต้นแบบ ครัวเรือนต้นแบบ

5. บูรณาการหลักธรรมะกับการพัฒนา

6. พัฒนาผลผลิต การแปรรูป และการตลาด

7. สร้างนวัตกรรมพัฒนาคน พัฒนางาน พัฒนาพื้นที่ พัฒนาชุมชน พัฒนาวิชาการ

……………………………………..

กิจกรรมสร้างสรรค์ (1) สร้างศูนย์การเรียนรู้มูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ 1.1. กำหนดหลักสูตรกิจกรรมปฏิบัติธรรมและเรียนรู้ธรรมะร่วมสมัย(ตามยุทธศาสตร์ : สวรรค์บ้านนา (มุ่งการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นให้พึ่งพาตนเองตามศาสตร์พระราชา ส่งเสริมการพัฒนาเคหะสถานให้สะอาด ร่มรื่น ร่มเย็นและเป็นประโยชน์ สะอาดตา สง่างาม สงบเงียบ และเรียบง่าย 1.2 จัดคอร์ดเรียนรู้หลักภูมิธรรมขั้นพื้นฐาน 12 ประการ สาธยายพระไตรปิฏก สาธยายพระพุทธมนต์ 1.3 ประสานภาคีเครือข่ายต่างๆ เพื่อสร้างสรรค์กิจกรรมทางสังคม) 1.4 พัฒนาโครงการนำร่อง โครงการอาศรมนี้ดีจัง : พัฒนาธรรมสถาน ให้ร่มรื่น ร่มเย็นและเป็นประโยชน์ต่อสังคม ต้นไม้พูดได้ มีผลผลิตพืชพันธุ์จากสวน มีกิจกรรมสร้างสรรค์ทางสังคมอย่างต่อเนื่อง มีห้องสมุด ห้องวิชาการ มีห้องสวดมนต์ มีห้องพักรับรอง ฯลฯ 1.5 พัฒนาโครงการชุมชนน้ำดื่มน้ำใช้เพื่อสุขภาพ : พัฒนาระบบน้ำดื่ม น้ำใช้ เพื่อสุขภาพ และบริการแก่สมาชิกโครงการ ตลอดจนถึงแนวทางการสร้างรายได้ให้แก่สมาชิกโครงการ 1.6 พัฒนาโครงการสวนผักสร้างสรรค์ สวนธรรมสร้างสุข สืบสานศาสตร์พระราชา ฉลองพระชนมพรรษา 6 รอบวางแผนพัฒนาภูมิทัศน์ พัฒนาธรรมสถาน ปลูกผักและสมุนไพรพื้นบ้านที่เป็นอาหารและยา จำนวน 96 ชนิด กินทุกอย่างที่ปลูก และปลูกทุกอย่างที่กิน สร้างพิพิธภัณฑ์ผักและสมุนไพร ออกแบบเมนูเพื่อสุขภาพ ออกแบบผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ จัดสร้างโรงครัวโอสถ เก็บเกี่ยวผลผลิตแจกจ่ายสมาชิกโครงการ 1.7 พัฒนาโครงการสวนป่าเวฬุวัน : พัฒนาพื้นที่ให้เป็นสถานที่ทดลองสวนป่า วางแผนพัฒนาให้เป็นระเบียบสวยงาม เป็นอุโมงค์สวนไผ่ และสร้างรายได้ให้แก่สมาชิกโครงการ 1.8 พัฒนาโครงการทุนนิธิพอเพียง : เพื่อระดมทุนจัดซื้อที่ดินเพิ่มเติมสำหรับเป็นสถานที่ส่งเสริมการเรียนรู้ตามศาสตร์พระราชา และเรียนรู้ธรรมะตามหลักภูมิธรรมขั้นพื้นฐาน 12 ประการ 1.9 พัฒนาโครงการพัฒนาศักยภาพทางวิชาการ โดยมูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ จัดทำเอกสารรายงานผลการปฏิบัติสังฆกรณียกิจ รายงานวิจัย เผยแพร่ข้อมูลข่าวสารผ่านแผ่นพับ เว็บไซต์ ไลน์ เฟสบุ๊ก และผ่านศูนย์การเรียนรู้สารสนเทศมูลนิธิฯ 1.10 พัฒนาโครงการจัดตั้งกองทุนเพื่อการมูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ : เป็นการระดมทุนเพื่อสนับสนุนการเผยแผ่พระพุทธศาสนาระหว่างประเทศ ตามหลักธรรมจาริกสังฆวิหารโมเดล วัดไทยสุชาดาธรรมจาริกสังฆวิหาร วัดไทยศรีโสดาซันวัลเล่ย์ รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ศูนย์การเรียนรู้มหาวิชชาลัยธรรมะ อาศรมพอเพียงภิรมย์ฯ จังหวัดนครราชสีมา และวัดศรีโสดา พระอารามหลวง จังหวัดเชียงใหม่ 1.11 โครงการสรรหาพระสงฆ์มาจำพรรษา : เพื่อขับเคลื่อนสังฆกรณียกิจต่างๆ ให้เป็นไปตามแผนงาน ตามยุทธศาสตร์ที่กำหนด ทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ส่งเสริมและสนับสนุนการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ประสานและพัฒนาสังคม อบรมสารสนเทศวิชาการ และบริหารสัปปายาธรรมสถาน 1.12 พัฒนาโครงการยิ่งหวง ยิ่งหาย ยิ่งให้ยิ่งหอม : เป็นการตั้งโรงทานภายในศูนย์การเรียนรู้มหาวิชชาลัยธรรมะ อาศรมพอเพียงภิรมย์ฯ สำหรับบริการพระสงฆ์ผู้ปฏิบัติศาสนกิจในศูนย์การเรียนรู้ฯ และบริการแก่คณะกัลยาณมิตร อาสาสมัคร ที่มาร่วมกิจกรรมกับพระสงฆ์ในด้านต่างๆ มีการตั้งโรงอาหารอาหาร น้ำชา กาแฟ เคนท่องดื่มต่างๆ นอกจากนี้ยังได้ร่วมกิจกรรมจัดเลี้ยงอาหารกลางวันแก่เด็กๆ และสมาชิกบ้านพักใจเป็นต้น 1.13 โครงการพัฒนาธรรมสถานให้เป็นชุมชนพอเพียงภิรมย์ เป็นสัปปายะธรรมสถาน เป็นแหล่งเรียนรู้ศาสตร์พระราชาต้นแบบเพื่อการพึ่งตนเอง มุ่งที่พัฒนาคน ให้เป็นนักพัฒนา นักจัดการ เป็น CEO เตรียมคน ให้คนคิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น เตรียมงาน เตรียมสถานที่ เตรียมงบประมาณ เตรียมทรัพยากร 1.14 โครงการชุมชนน้ำดื่มเพื่อสุขภาพ ผลิตน้ำกินน้ำใช้สำหรับบริโภคในชุมชนพอเพียงภิรมย์ 1.15 โครงการสวนผัก เพื่อสร้างรายได้ สร้างกองทุน โดยมุ่งเน้นไปที่สวนผักไฮโดโปนิกส์ สวนผักและสมุนไพรพื้นบ้านที่เป็นอาหารและยา ตลอดจนถึงแนวทางการจดทะเบียนวิสาหกิจชุมชน และ 1.16 โครงการสร้างที่พักสำหรับกัลยาณมิตร ที่สนใจจะเข้าร่วมเรียนรู้กิจวัตร กิจกรรม กิจการ งานของศูนย์การเรียนรู้มูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ เป็นอาคารรที่พักขนาด 2 ชั่น 6 ห้อง 1.17 โครงการสร้างนวัตกรคืนถิ่น นักพัฒนาชุมชนร่วมสมัย ร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ จัดทำโครงการจัดการศึกษาผลิตนักจัดการชุมชนสู่ชุมชน 1.18 โครงการเปิดบ้านศูนย์การเรียนรู้มูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ “Open House: Mahawichalai Dharma Foundation Learning Center 1.19 โครงการสร้าเพจเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้สนับสนุนกิจการงานศูนย์การเรียนรู้ฯ 1.20 โครงการจัดซื้อที่ดินเพื่อสร้างฐานการเรียนรู้ 1.21 โครงการสร้างฐานการเรียนรู้ศูนย์การเรียนรู้มูลนิธิมหาวิชชาลัยธรรมะ อาศรมพอเพียงภิรมย์ เพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และสังคมแห่งการเรียนรู้ตามแนววิถีพุทธ วิถีธรรม วิถีไทย (2) กิจกรรมสวนผักสร้างสรรค์ สวนธรรมสร้างสุข พัฒนาเด็ก เยาวชน และครอบครัวต้นแบบตามศาสตร์พระราชา สร้างแบรนด์ ผลิตภัณฑ์ และกิจกรรมที่เป็นนวัตกรรมบูรณาการให้เป็นผลิตผล ได้แก่ (2.1) กำหนดกิจวัตรประจำวันของศูนย์ฯ ตั้งแต่เช้า สาย บ่าย เย็น (2.2) กำหนดกิจกรรมตามแผนงานและโครงการ ว่าด้วยตามวันสำคัญของชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ โครงการส่งเสริมสัมมาชีพ (2.3) สร้างและพัฒนาสัปปายะสถาน ที่พัก ที่สวดมนต์ที่ประชุมสัมมนา ที่อ่านหนังสือ ที่นั่งเล่น (2.4) ผักและสมุนไพรพื้นบ้านที่เป็นอาหารและยา แคแดง แคขาว ชะอม ดีปลี มะละกอ พริก หน่อไม้ กล้วย ข่า ตะไคร้ ยี่หร่ายผักหนาม ชะพลู กะเพรา ขี้เหล็ก มะเขือ ผักชีลาวต้น ชะมวง มันปู ย่านาง เป็นต้น (2.5) เมนูอาหารเพื่อสุขภาพ อาทิ แกงโฮะ แกงแค แกงเปอะ แกงป่า เป็นต้น (2.6) หลักสูตรภูมิธรรมขั้นพื้นฐาน 12 ประการ (2.7) กำเนิด ” Farm พอเพียงภิรมย์สาธิต “ ผลิตภัณฑ์ Organic ได้แก่ (1) ปลูกผักไฮโดโปนิกส์ (2) ปลูกผักสาธิตในเข่ง วงบ่อ (3) เพาะเห็นนางฟ้า (4) ผลิตเครื่องเทศ (5) ทำร้านอาหาร และกาแฟ (3) กำหนดแผนธรรมธุรกิจ ประกอบด้วยกระบวนงาน คือ (1) ประสานผู้รู้ ผู้ชำนาญการ (2) ศึกษาดูงานนอกสถานที่ และเชิญวิทยากรมาบรรยายอบรม (3) ทำแผนธุรกิจ (4) ทำแพ็กเกจ (5) ออกแบบโลโก้ (6) ทำสถานที่ (7) เปิดเพจ (8) ทำการตลาด จำลองสถานการณ์ร้านอาหาร Coffee Shop ที่ต้องปรับปรุงสถานที่ บรรยายกาศให้เป็นเหมือนร้านกาแฟในสวนธรรม สิ่งที่ต้องหาคือ (1) เครื่องปั่นผลไม้ (2) เครื่องชงกาแฟ (3) โต๊ะ เก้าอี้ (4) เคาท์เตอร์ (5) มุมเน็ต (6) มุมบริการอื่นๆ (4) โครงการธรรมสถาน ลานโพธิ์ ดำเนินการจัดทำธรรมสถานสำหรับปฏิบัติธรรม เจริญสติภาวนา สาธยายพระพุทธมนต์ ด้วยการสร้างวิหารธรรมชาติ ปลูกไม้ในพระพุทธศาสนา ได้แก่ ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ต้นสาละอินเดีย ต้นสาละลังกา ต้นจิก ต้นเกด และต้นตาลบ้านนางสุชาดา (5) โครงการสร้างบัณฑิตนักพัฒน์ นวัตกรชุมชนต้นแบบวิถีพุทธ โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อสร้างบัณฑิตนักพัฒนาร่วมสมัยให้คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น ท่ามกลางยุคสมัยใหม่ที่ต้องดิ้นรนขวนขวาย เพื่อออกแบบและพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ในการพัฒนานวัตกรกรการจัดการเชิงพื้นที่ในการบริหารการพัฒนาท้องถิ่นในสังคมร่วมสมัย เพื่อสร้างพื้นที่ความร่วมมือในการจัดการศึกษาที่เน้นนิเวศการเรียนรู้ใหม่แบบจัดการร่วม Co-creation ผ่านภาคีเครือข่าย Partner และ Collaboration ทั้งด้านหลักสูตร การเรียนการสอน พื้นที่การเรียนรู้ และการจัดการเรียนรู้ โดยใช้พื้นที่เป็นฐาน เพื่อสร้างต้นแบบนวัตกรชุมชนในการพัฒนาเชิงพื้นที่ในการพัฒนาท้องถิ่นในสังคมร่วมสมัย