“มหาเถเร ปมาเทนะ ทวารัตตะเยนะ กะตัง สัพพัง อะปะราธัง ขะมะถะ เม ภันเต

………………………………….

ประเพณีการขอขมาคารวะ

………………………………….

มีธรรมเนียมปฏิบัติสำหรับพระสงฆ์อย่างหนึ่งในเทศกาลเข้าพรรษา คือพระสงฆ์จะไปกราบขอขมาคารวะต่อพระเถระ ที่อาจจะพลั้งเผลอล่วงเกินด้วยกาย วาจา ใจ ในรอบปีที่ผ่านมา ซึ่งเกิดขึ้นได้ทุกเวลาหากมีความประมาท ก่อนอธิษฐานเข้าพรรษาจึงมีธรรมเนียมปฏิบัติ คือการกราบขอขมาคารวะต่อพระรัตนตรัย จากนั้นก็จะมากราบขอขมาคารวะต่อพระเถระในอารามที่พระสงฆ์จะอยู่จำพรรษา หลังเข้าพรรษาก็จะนิยมเดินทางไปกราบขอขมาคารวะต่อพระเถระทั้งหลายตามวัดต่างๆ ขอให้ท่านอดโทษ ยกโทษให้ ดังนั้น หลังวันเข้าพรรษาตามอารามต่างๆ ที่มีพระเถระผู้มีตำแหน่งในการผู้ปกครองคณะสงฆ์อยู่ จึงมีพระภิกษุสามเณรจากวัดต่างๆ เดินทางมากราบขอขมาคารวะต่อพระเถระ ณ อารามทั้งหลาย

ธรรมเนียมการกราบขอขมาคารวะและรับฟังโอวาทธรรมนี้ ไม่เพียงแต่จะทำกันในช่วงก่อนเข้าพรรษาอย่างเดียว ในช่วงระหว่างเข้าพรรษา ๓ เดือน พระภิกษุสามเณรท่านก็นิยมที่จะเดินทางไปกราบขอขมาคารวะต่อพระเถระผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบในพื้นที่อื่น ซึ่งอาจจะไกลจากวัดที่จำพรรษาด้วย โดยมักจะเดินทางไปเป็นขบวนใหญ่ ทั้งพระภิกษุสามเณรและฆราวาสญาติโยม เพื่อให้ได้มีโอกาสทำบุญและฟังธรรมกับพระผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบด้วยกัน โดยเมื่อเดินทางไปถึงวัดเป้าหมาย หมู่คณะที่เดินทางไปทั้งหมดก็จะได้รับการต้อนรับให้พักผ่อนเสียก่อน

เมื่อพร้อมแล้ว พระผู้เป็นผู้นำหมู่คณะจะถือพานดอกไม้ธูปเทียนนำขอขมาคารวะ โดยการกราบ ๓ ครั้ง และนำกล่าว “นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ” ๓ จบก่อน

จากนั้นจะนำกล่าวคำขอขมาคารวะเป็นภาษาบาลีว่า

“มหาเถเร ปะมาเทนะ, ทะวารัตตะเยนะ กะตัง, สัพพัง อะปะราธัง ขะมะตุ โน ภันเต” (กล่าว ๓ ครั้ง)

แปลเป็นภาษาไทยได้ว่า : “ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ขอพระเถระจงอดโทษซึ่งความผิดทั้งปวงที่พวกข้าพเจ้าได้กระทำล่วงเกินด้วยความประมาทในพระเถระ ด้วยไตรทวาร”

เสร็จแล้วผู้ขอขมาทั้งหมดจะหมอบกราบลงกับพื้นโดยยังไม่เงยหน้าขึ้น พระเถระผู้รับขมาจะกล่าวคำว่า

“อะหัง ขะมามิ ตุมเหหิปิ ขะมิตัพพัง”

แปลเป็นภาษาไทยได้ว่า : “ข้าพเจ้ายกโทษให้ และขอให้พวกท่านพึงยกโทษให้แก่ข้าพเจ้าด้วย”

ผู้ขอขมาทั้งหมดจะกล่าวรับว่า “ขะมามะ ภันเต”

จากนั้นพระเถระผู้รับขมาจะกล่าวให้พร เมื่อจบแล้ว ผู้ขอขมาทั้งหมดจะกล่าวรับพรว่า “สาธุ ภันเต” แล้วจึงเงยหน้าขึ้นจากพื้น และกราบอีก ๓ ครั้ง ก็เป็นอันว่าเสร็จพิธี จากนั้นก็อาจจะมีการแสดงพระธรรมเทศนาต่อไป ในการกล่าวคำขอขมาคารวะนั้น ถ้าผู้รับขมาเป็นพระมหาเถระผู้มีอาวุโสมาก ให้ใช้คำว่า “มหาเถเร” มีอาวุโสรองจากนั้นให้ใช้คำว่า “เถเร” แทน หรือถ้ามีอาวุโสรองลงมาอีกให้ใช้คำว่า “อาจริเย” แทน ซึ่งผู้ขอขมาควรจะต้องเลือกใช้ให้เหมาะสมกับบุคคลผู้รับขมา

สำหรับพระเถระผู้รับขมาที่กล่าวให้พรนั้น ก็จะให้พรในทำนองว่าสิ่งที่ทำผิดมาแล้วก็ขอให้แล้วไป ให้กลับตัวกลับใจเสียใหม่เริ่มต้นกันใหม่ ภาษิตที่นิยมนำมาแสดงมาจาก อังคุลิมาลสูตร มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ (๑๓/๕๓๔/๓๙๖) ความว่า ครั้งหนึ่งพระองคุลิมาลไปในที่ลับเร้นอยู่ เสวยวิมุติสุข ได้เปล่งอุทานในเวลานั้นว่า

โย จ ปุพฺเพ ปมชฺชิตฺวา ปจฺฉา โส นปฺปมชฺชติ

โสมํ โลกํ ปภาเสติ อพฺภามุตฺโตว จนฺทิมา

ยสฺส ปาปํ กตํ กมฺมํ กุสเลน ปหียติ

โสมํ โลกํ ปภาเสติ อพฺภามุตฺโตว จนฺทิมาฯ

แปลเป็นภาษาไทยได้ว่า : “ก็ผู้ใด เมื่อก่อนประมาท ภายหลังผู้นั้นไม่ประมาท เขาย่อมยังโลกนี้ให้สว่าง ดังพระจันทร์ซึ่งพ้นแล้วจากเมฆฉะนั้น ผู้ใดทำกรรมอันเป็นบาปแล้ว ย่อมปิดเสียได้ด้วยกุศล ผู้นั้นย่อมยังโลกนี้ให้สว่าง ดุจพระจันทร์ซึ่งพ้นแล้วจากเมฆ” …………………………………. 23 กรกฎาคม 2567 เวลา 14:00 น. พระครูพิศาลธรรมจารี ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดศรีโสดา พระอารามหลวง ประธานมูลนิธิพระธรรมจาริก ลอสแองเจลิส หัวหน้าคณะทำงานวัดไทยสุชาดาธรรมจาริกสังฆวิหาร นำคณะสงฆ์กราบวัตร สามีจิกรรม เทศกาลเข้าพรรษา : ต่อพระเดชพระคุณเทพมงคลวิเทศ เจ้าอาวาสวัดไทยลอสแองเจลิส เมืองนอร์ทฮอลลีวูด รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา …………………………………. 24 กรกฎาคม 2567 เวลา 06:30 น. คณะสงฆ์วัดไทยสุชาดาธรรมจาริกสังฆวิหาร เมือง Sun Valley California ร่วมพิธีกราบทำวัตรแสดงสามีจิกรรม แด่ท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระมหาธีราจารย์ กรรมการมหาเถรสมาคม ประธานสำนักงานกำกับพระธรรมทูตไปต่างประเทศ ที่ปรึกษาสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา เจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร เนื่องในโอกาสเทศกาลเข้าพรรษา …………………………………. 24 กรกฎาคม 2567 เวลา 10:30 น. คณะสงฆ์วัดไทยสุชาดาธรรมจาริกสังฆวิหาร เมือง Sun Valley California กราบวัตรสามีจิกรรมต่อพระครูสุนทรธรรมสาธิต วัดชาวพุทธ เมืองซานเบอร์นาดิโน รัฐแคลิฟอร์เนีย เนื่องในโอกาสเทศกาลเข้าพรรษา …………………………………. 24 กรกฎาคม 2567 เวลา 13:30 น. คณะสงฆ์วัดไทยสุชาดาธรรมจาริกสังฆวิหาร เมือง Sun Valley California กราบวัตรสามีจิกรรมต่อพระครูวรธรรมวิเทศ วัดพุทธธัมโม เมืองโมริโนวัลเล่ย์ รัฐแคลิฟอร์เนีย เนื่องในโอกาสเทศกาลเข้าพรรษา …………………………………. 24 กรกฎาคม 2567 เวลา 15:20 น. คณะสงฆ์วัดไทยสุชาดาธรรมจาริกสังฆวิหาร เมือง Sun Valley California กราบวัตรสามีจิกรรมต่อพระครูวิเทศกัลยาณธรรม วัดพระธาตุดอยสุเทพ เมืองชิโนฮิลล์ รัฐแคลิฟอร์เนีย เนื่องในโอกาสเทศกาลเข้าพรรษา …………………………………. 24 กรกฎาคม 2567 เวลา 18:10 น. คณะสงฆ์วัดไทยสุชาดาธรรมจาริกสังฆวิหาร เมือง Sun Valley California กราบวัตรสามีจิกรรมต่อพระเดชพระคุณ พระราชวชิรวิเทศ รองประธานสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา วัดสุทธาวาส เมืองฮะรูปะ(รีเวอร์ไซด์) รัฐแคลิฟอร์เนีย เนื่องในโอกาสเทศกาลเข้าพรรษา